Sürekli Döküm

Sürekli Döküm

18 Temmuz 2018 Kapalı Yazar: admin

SÜREKLİ DÖKÜM

Sürekli döküm,ergimiş metalin su ile soğutulan, iki ucu açık bir kalıptan geçirilerek katı faza dönüştürülmesi işlemidir. Bu kalıba kokil denir ve bu kokil iç içe geçmiş iki gömlek parçadan oluşmaktadır. Kokil su ile soğutulmaktadır. Sürekli döküm, döküm potasında bulunan ergimiş metali kalıp değiştirmeden sürekli olarak aynı kalıp ve kesit olarak değişik ebatlarda döküp, katılaştırabilme işlemidir. İşlem ilk yatırım maliyeti fazla olmakla birlikte, kısa sürede çok yüklü tonajlarda ürün alabilme adına, ilerleyen süreçlerde ekonomik bir yöntem olarak karşımıza çıkar.

Bu döküm yöntemi haricindeki konvensiyonel döküm yöntemlerinde, dökülmüş metal tamamen katılaştıktan sonra işlem biter. Ancak ; sürekli döküm prosesinde dökümün kalıptan çıkarılması için metalin tamamen katılaşması beklenmez. Çünkü işlem süreklidir ve kalıp – kokilden çıkarken zaten çevresinde bir kabuk oluşur. Kabuk, ingotun etrafını saran kısmen katılaşmış kısımdır.

Sürekli döküm, adından da anlaşılacağı üzere sürekli devam eden bir prosestir ve klasik döküm yöntemlerinden farklıdır. Yani; ergime noktasının biraz alt sıcaklığına kadar inmiş çelik, kokilin üstünden verilirken, aynı miktar çelik yine kokilin alt kısmından çıkarılır. Kokilde soğutma işlemi yapılır. Soğutma işlemi de kabuk oluşturur.

Bu işleminde kokilin altından çıkan malzeme ergiyik fazda değildir ancak; dış kısmı soğumaya uğramıştır. Dış kısımda kabuk vardır ve dökümün iç bölgesi ergime sıcaklığının biraz üzerinde sıvı metaldir. İçerdeki ergiyik faza yakın metalin, dışardaki kokil tarafından çevrelenmesi için, dış kabuğun bu basınca dayanacak kadar kalınlığa ulaşması gerekmektedir. Bu nedenle kokil içerisinden geçerken gerekli soğutma işlemi optimum düzeyde olmalıdır.

SÜREKLİ DÖKÜM KOKİLİ :



Kokil, soğutulan bir sistemdir. Döküm metali bu kokilin içerisinden geçmektedir. Kesitleri dairesel olabileceği gibi kare ya da dikdörtgen de olabilir.

Kokil, iç içe geçmiş iki parçadan oluşmaktadır. Bu iki parça arasında soğutma sıvısı vardır.

Sürekli döküm kokili içerisinden geçen ingotun, kokil içerisinden geçerken bir hız limiti olmalıdır. Bunun nedeni, ingotun soğuma hızının önemli olmasıdır. Çünkü, eğer ingot, kokil içerisinden hızlı geçerse ingot yeterli soğumaya uğramayacaktır ve bu nedenle dış kabuk yeterli kalınlığa çıkamayacak ve kabukta kırılmalar meydana gelecektir. Eğer ingot, döküm kokili içerisinden aşırı yavaş bir şekilde geçirilecek olur ise bu sefer de kabuk kalınlığı çok fazla olacaktır ve kırılmalar çatlamalar olacaktır.

Ayrıca, aşırı hızlı soğutma çeliğin yapısını bozar ve sertleşmeye neden olur. Bu da bazı özel durumlar hariç istenmeyen bir durumdur.

sürekli döküm kaktılaşması

sürekli döküm katılaşması

Yukarıdaki şekile bakacak olur isek, ocaktan – tandişten çıkan sıvı metal kokilden çıktıktan sonra dış çeperden yavaşça soğumaya başlar. Merdaneler arasında geçerken de soğutma işlemi devam eder. Şekilden anlaşılacağı üzere, kırmızı kısım kabuğun oluştuğu ve katılaşma işleminin nasıl dışarıdan içeriye doğru devam ettiğini göstermektedir.

Katılaşma prosesi süresince, merdanelerin aralarında bulunan nozullardan soğutma suyu püskürtülmektedir.

 

 

Sürekli Döküm

Sürekli Döküm

 

Sürekli döküm’ ün üstünlükleri;



1. Bozuk yapılar ve bozulmalar önlenir,

2. Randıman %100’dür,

3. Düzgün yüzey sağlanır,

4. Döküm hataları azalacağı için daha düzgün bir yapı elde edilir,

5. Sürekli bir sistem olduğu için proses devamlı kontrol edilerek optimum yapı elde edilir..

6. İlk yatırım maliyeti fazla olmakla birlikte sonraki işlemler ekonomiktir.

 

sürekli döküm

sürekli döküm

 

Yukarıdaki şema – şekil den de anlaşılacağı üzere yukarıdan aşağı yönde bir akış söz konusudur. Sıvılaşmaya yakın bir sıcaklıkta bulunan metal, kokil kalıp içerisinden geçerken dışarıdan içeriye doğru bir katılaşma gerçekleştirir. Oluşan ilk katılaşmalar kabuktur. Yazımızın daha önceki kısmında bahsettiğimiz üzere, kabuk kalınlığı çok önemlidir. Hız artar ise oluşan kabuk kalınlığı ince, hız yavaşlar ise oluşan kabuk kalınlığı fazla olacaktır. Bu nedenle denemeler ve hesaplamalar yapılarak optimum döküm hızı bulunmalıdır.

sürekli döküm

 

Yukarıdaki şekile bakacak olursak eğer, 3 farklı tip sürekli döküm tasarımı görülmektedir. Bunlardan ilki ” Dikey ” yöntemdir. Bu yöntemde kokilden çıkan slab, direkt olarak hiç bir eğim verilmeden makaralar vasıtasıyla aşağıya inmektedir. Çelik dökümler genellikle dikey şekilde dökülürler. Bunun nedeni çeliklerin ergime sıcaklıklarının yüksek olmasıdır.

İkinci yöntemde dikey bir şekilde başlayan ingot, ilerleyen süreçlerde bükülmektedir. Bu tip yöntemde genellikle demir dışı metaller dökülür.

Üçüncü yöntemde ise kokilden çıkan ingot direkt olarak kıvrımlı bir şekilde yoluna devam etmektedir.

Tasarımların bu şekilde olması döküm yapısına çok etki etmez. Burada farklı şekillerin olması, makinanın tasarımıyla alakalıdır.

 

Sürekli döküm ile ilgili faydalı bir video için aşağıdaki linke tıklayınız…

https://www.youtube.com/watch?v=d-72gc6I-_E

Please follow and like us: