Plastik Deformasyon

Plastik Deformasyon

23 Temmuz 2018 Kapalı Yazar: admin

Plastik Deformasyon

Malzemeye uygulanan bir kuvvet etkisiyle malzeme şeklinde değişiklik olmasına plastik deformasyon denir. Şekil değişimi elastik veya plastik olabilir. Elastik şekil değişimi kalıcı olmayan şekil değişimidir ve yük kaldırıldığında malzeme tekrar eski haline dönmez. Bir malzemeye kuvvet uygulandığında malzeme belli bir kalıcı şekil değişiminden sonra kırılır. Sünek veya çok az / hiç kalıcı şekil değişimi göstermeden kırılır. Bu Gevrek Kırılma’dır.

Bir malzeme elastik limitin ötesinde yüklemeye maruz kaldığında malzemenin mukavemeti artar. Bu işleme şekil değiştirme sertleşmesi de denir.

Elastiklik Modülü

Elastik şekil değişimi, “ Gerilme – Gerinim “ diyagramının doğrusal olarak değiştiği ilk bölümde gerçekleşmektedir. Burada uygulanan gerilme ve bu gerilmenin meydana getirdiği elastik birim şekil değişimi arasında Hooke kanunu geçerlidir. Elastik şekil değişiminde etkin olan malzeme özelliği Elastiklik Modülüdür. Buna Young Modülü de denmektedir.

Malzemelerin elastiklik modülü, kimyasal bileşim ve ortam sıcaklığından çok etkilenir. Diğer bir deyişle atomsal arası bağları etkileyen etmenler elastiklik modülünü de etkiler. Öte yandan aynı malzeme için malzeme dayanımı diğer bir deyişle ısıl işlem elastiklik modülünü etkilemez. Örneğin sertleştirilmiş aynı bileşime sahip çeliğin sert ve yumuşak halleri aynı elastiklik modülünü gösterir. Malzemelerin elastik özelliklerini belirleyen diğer bir parametre de poisson oranı’dır.

Diğer yandan plastik şekil değişimine maruz kalan bir malzemenin kafesinde genleşme veya sıkışma meydana gelmez, hacim şekil değişimi öncesi veya sonrası aynı değerdedir, diğer bir deyişle plastik deformasyon sırasında hacim sabit kalır.

Plastik deformasyon malzemelerin akma dayanım değerinin üzerinde gerilme uygulanması durumunda plastik yani kalıcı şekil değişimi başlamış olur. Bu durumda kayma mekanizması çalışır diğer bir deyişle dislokasyonlar hareket etmeye başlar ve plastik deformasyon gerçekleşmeye başlar. Artık bu noktadan sonra elastiklikten söz etmek yanlış olacaktır. Malzeme eski haline geri gelmez.

Sıcak plastik deformasyon ‘da sıcaklığın artması ile malzemenin elastiklik modülü azalır, diğer yandan tokluğu artar, kırılma daha geç gerçekleşir. Sıcak şekil verilen malzemeler daha az güç harcanarak şekillendirilebilirler. Bir çok standartta, sıcak şekil verilmiş ürünlere sonrada ısıl işlem yapmanın gereksiz olduğu belirtilmektedir.

 

 

Çökelme Sertleşmesi ile ilgili yazımıza aşağıdaki linkten ulaşabilirsiniz…


https://www.metalurjimalzeme.net/cokelme-sertlesmesi/

Konuyla ilgili detaylı bilgiye aşağıdaki linkten ulaşabilirsiniz…

http://www2.bayar.edu.tr/muhendislik/makine/nursen.saklakoglu/Malzeme%20Bilimi.2015.2016.guz/bolum6_plastik%20deformasyon.pdf

Please follow and like us:
error