Örtülü Elektrot Türleri

Örtülü Elektrot Türleri

14 Eylül 2018 Kapalı Yazar: admin

Örtülü Elektrot Nedir ?

Örtülü elektrot, kaynak işleminde kullanılan elektrotlarda en çok kullanılan türdür. Elektrodun üstünde arkın başlamasını sağlayan, stabil bir kaynak yaptıran, kaynak metalini alaşımlandıran ve cüruf oluşturan bir örtü vardır. Bu tip elektrotlara genel olarak örtülü elektrot denir.

Aşağıdaki şekilden de görüleceği üzere, ince bir çubuk üzerinde bir örtü tabakası bulunur. İnce metal çubuk çekirdektir. Kaynak işlemi sırasında hem örtü hem de çekirdek, kaynak dikişine eriyerek katılır.

Elektrot örtüsünün, kaynak işlemine sağladığı yararlar şu şekilde sıralanabilir;

  • Arkın tutuşmasını ve oluşumunu kolaylaştırmak.
  • Kaynağın doğru ya da alternatif akımla yapılabilmesini sağlamak. ( AC & DC )
  • Ark oluşumu sırasında meydana gelen sıçramaların az düzeyde olmasını sağlamak.
  • Ark sırasında eriyen metal damlaların yüzey gerilimlerini ve akışkanlıklarını etkileyerek değişik pozisyonlarda kaynak yapılabilmesini sağlamak.
  • Koruyucu bir gaz atmosferi sağlayarak dikişi havanın olumsuz etkilerinden korumak.
  • Kaynak işleminin sonunda, dikişin yüzeyini bir cüruf tabakası örterek, dikişin yavaş soğumasını sağlamak.
  • Gerektiği hallerde kaynak dikişinin olumlu yönden alaşımlanmasını sağlamak.
örtülü elektrot

örtülü elektrot

Örtülü elektrot çeşitleri aşağıda sıralandığı şekildedir. Aşağıdaki sıralama, örtünün cinsine bağlı olarak değişmektedir.

  • Rutil Elektrotlar
  • Asit Elektrotlar
  • Bazik Elektrotlar
  • Selülozik Elektrotlar

Bu gruplarla ilgili ( Örtülü Elektrot Türleri ) makalemize aşağıdaki linkten ulaşabilirsiniz…

https://www.metalurjimalzeme.net/kaynak-elektrotlari/

Alaşımlı çelikler, dökme demirler ve demir dışı metal ve alaşımların kaynağında kullanılan elektrotların örtüleri genellikle rutil ve bazik karakterli olmalarına karşın; alaşımsız ve az alaşımlı çeliklerin kaynağında kullanılan elektrotların örtüleri bütün türden olabilir.

Bu tür çeliklerin kaynağında uygulama kolaylığı nedeniyle rutil karakterli örtülü elektrot tercih edilir. Batu Avrupa ve Kuzey ülkelerinde düşük sıcaklıktaki yüksek toklukları nedeni ile bazik karakterli elektrotlar kullanılırlar. Bu tür çeliklerin kaynağında elektrot seçiminde parçanın çekme mukavemeti ile çentik darbe dayanımları göz önüne alınır.

Paslanmaz Çelikler için Örtülü Elektrot



Bu tür elektrotlar rutil ve bazik örtülü olabilirler, bazik örtülü olanlar kesinlikle doğru akım pozitif kutuba bağlanmalıdır. Bu gruba diren elektrotlar martenzitik, ferritik, östenitik ve korozyona dayanıklı çeliklerin kaynağında kullanıldıklarından ve bu çeliklerin bileşimleri de birbirinden farklı olduklarından dolayı çok çeşitli türleri vardır.

Yüksek karbon içeren örtülü elektrot türleri, kaynak dikişinde krom karbür oluşumunu engellemek için niyobyum katılarak stabilize edilmişlerdir.

Paslanmaz çeliklerin kaynağında kaynak elektrodu seçiminde esas metalin bileşimi, bulunduğu ortamın özellikleri ve sıcaklığı ile mekanik zorlamalar göz önünde bulundurulur.

Dökme Demirler için Örtülü Elektrot

Bu tür elektrotlar esas metale benzer kaynak metali veren ve esas metalden farklı kaynak metali veren elektrotlar olmak üzere iki ana gruba ayrılırlar.

Birinci gruba giren elektrotlar, alaşımsız çelik ve dökme demir ( kır dökme demir veya sfero dökme demir ) olmak üzere iki ayrı türdür ve kaynaktan önce iş parçası 150° – 750°C arasında ön tav gerekir.

İkinci gruba giren elektrotlar saf nikel ve nikel esaslı elektrotlar ile bakır esaslı elektrotları kapsamaktadır. Tamir kaynaklarında ve başka bir metal ile alaşımlandırma işlemlerinde ön tav gerektirmeden bu elektrotlar kullanılabilirler.

Alüminyum ve Alaşımları için Örtülü Elektrot

Bu kaynak işleminde örtünün 3 önemli görevi vardır. Bunlar;

  • Ark bölgesini korumak için gaz örtüsü oluşturmak,
  • Alüminyum oksidi zararsız hale getirecek bir dekapan gibi etkimek,
  • Kaynak bölgesini koruyacak cüruf oluşturmak.

Oluşan cüruf korozif olduğundan kaynaktan sonra hemen uzaklaştırılmalı ve kaynak bölgesi solüsyonlarla yıkanarak temizlenmelidir. Bu tür elektrotların örtüleri hidroskopik olduğundan kaynak önce kurutulmalıdır.

Nikel ve Alaşımları için Örtülü Elektrot

Nikel ve alaşımlarının ark kaynağında kullanılan örtülü elektrot, genel olarak esas metalin kimyasal bileşimine benzer bileşimdedir, yalnız bunlar fazladan kaynak metalinin deoksidasyonunu sağlamak ve çatlamasına mani olmak için bir miktar titanyum, mangan ve niyobyum içerirler.

Bu elektrotlar genel olarak DCEP ( Doğru Akım Elektrot Pozitif ) olarak bağlanırlar ya da özellikle nikelli çeliklerde ark üflemesini engellemek için Alternatif akım ( AC ) ile de kaynak yapılabilir. Bu tip örtülü elektrot yatay ve dik pozisyonlarda kaynak için elverişlidir.

Doldurma Kaynağı için Örtülü Elektrot

Bu tür elektrotlar çeşitli aşınma mekanizmaları sonrası aşınmış veya korozyona uğramış parçaların tamir ve doldurulmasında kullanılırlar.

Elektrik Ark Kaynağı Birleştirme Türleri ve Kaynak Pozisyonları

Kaynak tasarımında uygulanan birleştirme türleri 5 grupta toplanabilir. Bunlar sırası ile;

  • Alın birleştirmeleri
  • İç köşe birleştirmeleri
  • Dış köşe birleştirmeleri
  • Bindirme birleştirmeleri
  • Kıvrık alın birleştirmeleri

Örtülü Elektrotlarda Ark Boyu

Ark boyu uzadıkça ark gerilimi ( V ) artar. Ark boyunun artması geniş ve yaygın bir kaynak dikişi çıkmasına neden olur ve ark üflemesi tehlikesi artar.

Kaynak Hızı

 

Kaynak hızının artması, diğer değişkenler sabit kalmak kaydıyla kaynak dikişinin genişliğinin azalmasına ve optimum bir değere kadar nüfuziyetin  artmasına neden olur; bu hız değeri aşıldıktan sonra nüfuziyet tekrar azalmaya başlar. Kaynak hızı aynı zamanda akım şiddetiyle de ilişkilendirilir. Kaynak hızı arttıkça, akım şiddeti de paralel olarak artar.

 

örtülü elektrot

Ark kaynağı ile ilgili yabancı bir kaynak için aşağıdaki linke tıklayınız…

https://www.wikihow.com/Arc-Weld

Please follow and like us: