Kaynak Elektrotları

Kaynak Elektrotları

8 Eylül 2018 Kapalı Yazar: admin

Kaynak Elektrotları Nedir ?

Elektrik ark kaynağında kullanılan kaynak elektrotları, kaynağın amacına göre birleştirme ve dolgu kaynağı elektrotları olmak üzere iki ana gruba ayrılabilir. Birleştirme kaynağı elektrotlarından kaynak metalinin yüksek dayanıma sahip, tok ve sünek olması istenir. Dolgu kaynaklı malzemelerden de sert ve aşınmaya dayanıklı olması istenir.


Kaynak elektrotları eriyen ve erimeyen kaynak elektrotları olmak üzere ikiye ayrılır. Elektrik ark kaynağında eriyen elektrotlarla kaynak yapılmaktadır. Eriyen elektrotlar hem arkın oluşmasını hem de gerekli kaynak metalini sağlarlar. Çeliklerin kaynağında kullanılan çıplak, özlü ve örtülü olmak üzere üç ayrı türde üretilir.

Elektrik ark kaynağında kullanılan örtülü elektrotların örtüsünün sağladığı yararları şu şekilde sıralayabiliriz;

  • Hem AC ( Alternatif Akım ) hem DC ( Doğru Akım ) da arkın tutuşmasını ve oluşmasını kolaylaştırır.
  • Eriyen metal damlalarının yüzey gerilimlerine ve viskozitelerine etkiyerek, tavan ve düşey kaynaklarda çalışmayı kolaylaştırır.
  • Koruyucu gaz atmosferi oluşturarak kaynak banyosunu korur.
  • Kaynak dikişinin üstünü cüruf ile örterek yavaş soğuma saplar.
  • Kaynak dikişini deokside eder ve dikişi alaşımlandırır.

Örtülü elektrotlar, örtülerinin içerdikleri ana bileşenin türüne, cürufların asitlik veya baziklik durumuna göre çeşitli gruplara ayrılırlar.



Kaynak Elektrotları Çeşitleri

Rutil Elektrotlar

Rutil Elektrot ların Örtü ağırlığının yaklaşık %35’ini TiO2 oluşturur. Değişik örtü kalınlıklarında üretilen rutil elektrotlarda eriyen kaynak metali örtü kalınlığı arttıkça incelen damlalar halinde geçer ve aynı zamanda artan örtü kalınlığı dikişin mekanik özelliklerine de olumlu yönde etki eder.

Rutil Elektrot larla hem DC – Doğru Akım hem de AC – Alternatif Akımda kaynak yapmak mümkündür. Bu elektrotlar her pozisyonda kaynak yapmaya elverişlidir ; gayet yumuşan bir ark ile sakin bir çalışma sağlarlar. Aralık doldurma kabiliyetleri örtü kalınlığı arttıkça artar. Kaynak elektrotları içerisinde, çok kullanılan tipte elektrotlardır.

Asit Elektrotlar

Bu tür elektrotların örtüsü ferromangan, demir-oksit, kuartz ve diğer deoksidan maddeler içermektedir. Asit elektrotlar genelde kalın üretilir ve örtü kalınlaştıkça damla geçişi azalır. Düşey kaynak hariç bütün pozisyonlarda kullanılabilir.



Hem AC – Alternatif Akım, hem de DC – Doğru Akım da kaynak yapılabilir. Aralık doldurma kabiliyetleri düşüktür. kaynak elektrotları içerisinde kullanım alanları düşüktür.

Bazik Elektrotlar

Genellikle kalın örtülü olarak üretilen bazik elektroların örtülerinde kalsiyum ve diğer toprak alkali metallerin karbonatları ile bir miktar kalsiyum florür içermektedir. Kalsiyum florür cürufa kaynak metalini iyi ıslatma ve banyoyu oksidasyondan ve gaz emişinden diğer cüruf yapıcı minerallere oranla daha iyi korur.

Bazik elektrotların örtülerinde hidrojen oluşturacak maddeler bulunmadığından kaynak sırasında, dikişin hidrojen kapma olasılığı çok azdır. Bazik elekrotlar çok hidroskobik olduklarından kuru yerlerde depolanmalı ve rutubet kapmış elektrotlar ise kullanılmadan önce mutlaka 250 C derecede 30 dakika kurutulmalıdır. Aksi halde örtüdeki nem kaynak dikişinde gözenek oluşmasına ve hidrojen gevrekleşmesine yol açar.

Bazik elektrotlar bütün kaynak pozisyonlarında kullanılabilirler. Aralık doldurma kabiliyetleri çok yüksektir. Bu elektrotlarla yapılmış olan kaynak dikişleri iyi mekanik özelliklere sahiptirler. Bazik elektrotlar 0 C derecenin altında dahi gayet iyi olan dikişler verirler. kaynak elektrotları içerisinde kullanımları oldukça yaygındır. Şantiye sahalarında kullanımı yaygındır. Özellikle düşük sıcaklıkların olduğu sahalarda kullanılırlar.

Bazik Elektrotlar Kullanım Alanları


  • Bileşimi bilinmeyen, karbonlu ve az alaşımlı çeliklerin kaynağında,
  • Yüksek miktarda karbon, kükürt, fosfor ve azot içeren çeliklerin kaynağında,
  • Farklı karbon içeren çeliklerin kaynaklı birleştirmelerinde,
  • Kalın kesitli parçaların kaynağında çatlama riskini azaltmak için,
  • 0 C derecenin altında çalışan makina, donanım ve yapılan kaynağında,
  • Dinamik zorlamalara karşı yüksek dayanım istenen yerlerde,
  • Rijit konstrüksiyonların kaynağında kullanılırlar.

Bazik elektrotlarla yapılan kaynaklarda, akım şiddeti olabildiğince yüksek seçilmelidir. Yüksek akım şiddeti kullanılarak elektrodun tutuşma kolaylığı sağlandığı gibi verilen ısının yüksekliği ile kaynak banyosu daha uzun süre sıvı halde kalır, bu ise gazların kolaylıkla çıkmasını ve dikişin gözeneksiz olmasını sağlar.


Bazik elektrotlar ile kaynak işlemi sırasında elektroda yaklaşık 85-90 derece açı verilmelidir.

Bazik elektrotlarla yapılan kaynak işleminde ark boyunun kısa tutulması gereklidir; aksi halde oluşan gaz atmosferi kaynak banyosunu koruyamaz. Aşırı yakın tutulması da kaynak bölgesinin fazla ergimesine neden olur. Bu yüzden ark boyu mesafesi elektrot tel çapının yarısı kadar tutulmalıdır.

Bu tip elektrotla yapılan kaynaklarda kaynak hızı rutil ve asidik örtülü elektrotlarla yapılanın 2/3’ü kadar olmalıdır.

Selülozik Elektrotlar

Selülozik elektrotların örtüsünde yandığı zaman gaz hale geçen organik maddeler bulunur. Örtü ağırlığının %30’unu selüloz oluşturur. Kaynak sırasında metalin geçişi damlalar halindedir.

Selülozik elektrotlarla yapılan kaynakta, dikiş üzerinde oluşan cüruf incedir ve sıçrama kayıpları çok fazladır. Buna karşın aralık doldurma kabiliyeti çok yüksektir, nüfuziyeti iyidir. Her pozisyonda kaynak için uygundurlar. Selülozik elektrotlar,  özellikle yukarıdan aşağıya kaynak için uygundurlar.

Kaynak işlemi sırasında dikiş az da olsa bir miktar hidrojen kapar. Bu durum bazı çeliklerin kaynağında sakıncalı olabilir.

 

Elektrik Ark Kaynağı ile ilgili yazımıza aşağıdaki linkten ulaşabilirsiniz…

https://www.metalurjimalzeme.net/elektrik-ark-kaynagi/

 

Please follow and like us:
error