Kalite Yönetim Sistemi Nedir ?

Kalite Yönetim Sistemi Nedir ?

Rekabet koşullarının arttığı günümüzde, çalıştığımız şirketlerin kurumsallaşma çabalarının ve rekabet edebilme güçlerinin arttırılabilmesi için, Kalite Yönetim Sistemi geliştirilmesi artık mecburidir.

Eğer çalıştığınız şirkette mevcut bir Yönetim Sistemi var ve geliştirmek istiyorsanız ya da henüz hiç bir kalite yönetim sistemi yok ve sıfırdan kurmak istiyorsanız bu bilgilendirme yazımız tam size göre !

KYS, yani ” Kalite Yönetim Sistemi ” kurmadan önce belli başlı bazı bilgilerin bilinmesinde fayda var. Kalite yönetim sistemi nedir sorusuna cevap vermeden önce ilk olarak belli başlı hususların bilinmesinde fayda vardır.

Kalite Yönetim Sistemi ve ISO Nedir ?

Kalite Yönetim Sistemi

kalite yönetim sistemi

ISO anlamı, International Organization for Standardization, yani ” Uluslar arası Standart Organizasyonu” dur.  Toplamda 162 ülkenin hükümetlerini temsil eden üyelik organizasyonudur.

Kalite Yönetim Sistemi ve Akreditasyon 

Uygunluk değerlendirme kuruluşları yani bağımsız denetim kuruluşlarının, yetkinliklerinin değerlendirilmesidir. Yani, sizin şirketinizi belgelendirmeye gelen bağımsız denetim kuruluşunu da denetleyen bir akreditasyon kuruluşu vardır. Türkiye için bu kuruluş TÜRKAK‘dır.

kalite yönetim sistemi

Türkak Logosu

Kalite Yönetim Sistemi ve Akreditasyon Faydaları

  • Güvenilirlik sağlar.
  • Ticari engelleri ortadan kaldırır.
  • Teknik engelleri ortadan kaldırır.
  • Tercih edilirliği arttırır.

Bu konuyu biraz açmamız gerekmektedir. Şirketler kalite sistem belgelerini, Türkak’ın yetkilendirdiği bağımsız denetim firmalarından almaktadır. Dünya’da ve ülkemizde ne yazık ki akreditasyon belgesine sahip olmayan firmalar para karşılığında kalite belgeleri ” satmaktadır “. Sanılanın aksine bu belgeler firmaya hiç bir avantaj kazandırmadığı gibi, işi gerçekten bilen müşterileri tarafından olumsuz algılanacaktır.

Şirketinize belge veren firmalar da, ülkenin akreditasyon kuruluşları tarafından denetleniyor ise, bu sizin belgenizin güvenilirliğini arttıracaktır ve müşterilerin gözünde de daha değerli olacaksınız.

ISO 9001 Kalite Yönetim Sistemi Standartları

ISO 9001 standartları aşağıdaki kronolojik sırada gelişmişlerdir.


  • BS 5750 : 1979
  • BS 5750 : 1987
  • ISO 9001 : 1987
  • ISO 9001 : 1994
  • ISO 9001 : 2000
  • ISO 9001 : 2008
  • ISO 9001 : 2015

Mevcut 2015 versiyonu, ISO 14001 : 2015 standardı ile artık ortak maddeler içermektedir. İlerleyen zamanlarda OHSAS 18001 ile de harmonize olacaktır. Bu standart ISO 45001 olarak şirketler tarafından alınmaya başlanacaktır.

Kalite Yönetim Sistemi Bakışında Kalite Nedir ?

kalite yönetim sistemi

Kalite ile ilgili bu zamana kadar bir çok tanım duymuşsunuzdur. Ancak; asıl olarak kalite,

” Müşteri isteklerinin karşılanma derecesidir.”

Yani; bir ürünü her şeyiyle mükemmel yapmak kalite demek değildir. Optimum düzeyde bir ürün ya da hizmet yapmak, müşteriyi memnun etmek kalite algısının temelidir. Kalite, istenene uymak, kullanıma uygunluk, kullanım şartlarına uygunluk ve müşteri memnuniyetidir.

Kalite olgusuna günlük hayatımızdan örnek verecek olursak eğer, aşağıdaki örnek yerinde olacaktır.

Birçoğumuzun arabası var ya da az çok arabalar ve kaliteleriyle ilgili bilgiler duyuyoruz. Genel bir algı olarak, kalite ile lüks olgusu birbirine karıştırılmaktadır. Aslında kalite demek, tüketicinin ihtiyacı doğrultusunda müşteriyi tatmin edebilmesidir.


Mesela, orta – düşük gelirli bir aile için kalite olgusu ” Kalite Yönetim ” algısına göre, bütçesine en uygun, ” ayağını yerden kesen ” bir otomobildir. Burada, parçaların ne kadar mükemmel lükslükte olduğu gerçek bir kalite olgusu değildir. Her müşteri kesimi için ” Kalite ” algısı farklıdır. Dünya’nın en zenginleri listesinde bulunan bir kişiye, sıradan ” ayağını yerden kesen ” bir araba kaliteli gelmeyecektir. Ancak; orta düzey bir vatandaş için kalite algısı tam da az önce anlattığımız şekildedir.

Kaliteyi Etkileyen Faktörler Nelerdir ?


1- Firma içi Faktörler

  • Yönetim
  • Malzeme
  • Ölçüm araç ve gereçleri
  • Üretim yöntemleri
  • İnsan gücü
  • Makine
  • Motivasyon

Yukarıdaki maddeleri açacak olursak;

KYS ve Yönetim

Bir firma içerisinde kalite sistemlerinin oturtulması ilk önce yönetime bağlıdır. Çünkü yönetim tarafından desteklenmeyen bir süreç asla başarılı olamayacaktır. Kaliteye olan bakış açısı sadece kağıt üstünde olmamalıdır. Bütün süreçleri ve kişileri kapsamalıdır. Kısaca, sadece kalite politikası yazılmasıyla da destek olunmaz.

Firma içerisinde süreçler bir bütün olarak düşünülmeli ve bu süreçlerin yönetimi, üst yönetime verilmelidir. Üst yönetim bu hususlarda bütün sorumluluğu almalıdır.

Yönetim bilgilendirme için en az senede bir kez yapılması planlanan Yönetim Gözden Geçirme Toplantısı – YGG yapılması gerekmektedir.

YGG ile ilgili yazımız için bu bağlantıyı inceleyebilirsiniz.

Malzeme, Ölçüm Araç ve Gereçleri
Kumpas

Kumpas

Müşteri tatmini için, üretilen ürünlerin öncelikle ” Doğru ” olması gerekmektedir. Bu nedenle üretilen ürünlerin kontrolünün doğrulanması – kalibrasyonu yapılmış cihazlarla yapılması hayati önem taşımaktadır. Örnek olarak hassas çalışan bir müşteriye, mm’nin 1/10 oranında hata kabul ettiği var sayılırsa ve bu ölçüme uygun olmayan bir kalibrasyona sahip kumpas ile ölçüm yapılması sonucunda, müşteriye hatalı mal gitmesi verilebilir.

Kısaca, imalat yapılıyor ise, son – nihai ürünün kalitesini etkileyecek bütün cihazların doğrulaması – kalibrasyonu eksiksiz ve yapılan işleme uygun toleranslarda yapılmalıdır.

Kalite Yönetim Sistemi ve Makine ve İnsan Gücü

Kalite yönetim sistemlerinde, kaliteyi etkileyen faktörlerin başında insan gücü ve makine gelmektedir. İnsan gücü aslında burada fiziki güçten bahsetmemektedir. Ürün ya da  hizmetin kalitesini etkileyen personelin eğitilmesi kaliteyi etkileyen en önemli faktörlerden biridir. Personel eğitiminden kaçan firmalar, uzun vadede ayakta kalamazlar.

Ürünleri etkileyen bir diğer faktör de Makine’dir. Makinelerin yapılan işlemlere uygun seçilmesi, doğrulama ve kalibrasyonları ve bakımlarının zamanında yapılması, çıkan ürünlerin müşteriyi tatmin etmesi bakımından çok önemlidir.

Makinalar ve İnsanlar

KYS ve Motivasyon
Motivasyon

Motivasyon

Çalışan motivasyonu, kalite yönetim sistemi uygulanması açısından büyük önem taşımaktadır. Motivasyonu olmayan personel şirkete zarar verecektir. Kalite sistemini uygularken eksiklik yapacaktır. Bu nedenle çalışanların motivasyonu şirkette en önemli hususlardan biridir.

Firma Dışı Faktörler

  • Sermaye ve finansal kaynaklar
  • Tüketici özellikleri
  • Pazarın yapısı
  • Teknoloji
Sermaye, Ekonomik Güç ve Kalite Yönetim Sistemi İlişkisi

Kalite yönetim sistemi, bir firmanın ekonomik gücü ile doğrudan ilişkilidir. Bir şirketin sermayesi ne kadar güçlü ise kaliteye verebileceği önem de o ölçüde artabilir. Aşağıda listelenen hususlar şirketin maddi gücüyle alakalıdır;

  • Çalışan personele verilecek kalite sistem eğitimi
  • Çalışan personele verilecek süreç ve teknik eğitimler
  • Kalite yönetim sistemi yazılımları uygulanması
  • Yapılan işe uygun araç, gereç ve makine satın alınması ve kullanılması
  • Çalışan motivasyonu sağlanması için etkinlik düzenlenmesi vb.

Sermaye, Ekonomik güç ve kalite ilişkisi ters olarak düşünülürse de aşağıda sıralanan hususlar şirketin ekonomik gücünü arttıracaktır;

  • Kaliteli üretim yapılması,
  • Kalite ürünün müşterilere satılması,
  • İstenilen ürünün üretilip müşteriye satılması neticesinde iade ürün gelmemesi.
  • İstenilen ürünün kaliteli imal edilmesi dolayısıyla, iyi reklam yapılması ve yeni müşteriler

OHSAS 18001 ile ilgili makalemiz için bu bağlantıyı kullanabilirsiniz.

ISO 9001 : 2015 Kalite Yönetim Sistemi Giriş

Mevcut 2008 versiyonu kullanımda olan, ISO 9001 yönetim standardı, 2018 yılı Ekim ayı itibariyle yerini tamamen 2015 versiyonuna bırakacaktır. Yeni standarda baktığımızda, eski versiyona göre temel değişikler olduğu görülmektedir.

Yeni standartla birlikte ” Müşteri Odaklılık ” kavramı yeni bir boyuta taşınmaktadır. Yani firma bünyesinde yapılan her türlü faaliyet, müşteri odaklı olmak zorundadır. Müşteri memnuniyetini ilk sırada tutmak, yeni standardın olmazsa olmazıdır.

Kalite yönetim sistemleri ile ilgili wikipedia makalesi için bu bağlantıyı kullanabilirsiniz.

  • Liderlik ve Kalite Yönetim Sistemi

Liderler, kuruluşun hedeflerine ulaşılması için ile ilgili kişilerin amaç ve yön birliğini kurar koşullarını oluşturur. Yeni standarda göre, üst yönetim liderlik vasfını kullanmaz ise, yönetim sisteminin kurulması çok zordur. Çünkü, insan tabiatı gereği şirket çalışanları yönetimin onaylamadığı ve desteklemediği konuları ciddiye almaz.

Bütün firma sahipleri ve yöneticilerin anlaması gereken konu şudur ;

Kalite personeli şirkette direkt olarak para kazandırmasa bile, ara süreçlerin değerlendirilmesi ile müşteri şikayetlerini azaltır, toplam kaliteyi yükseltir, süreçleri kontrol eder ve iyileştirir. Böylece karlılık arttırılır. Yöneticiler tarafından desteklenmeyen yönetim sistemleri kağıt üstünde durmaya mahkumdur.

  • Çalışan Katılımı

Tüm çalışanların; yetkin olmaları, yetkilendirilmeleri ve değer katmak için katılım sağlamaları gerekmektedir. Eski standartlardaki gibi, artık sistemin kurulması tek bir kişiye bağlı olmayıp, bütün çalışanların katılması gerekmektedir. Yeni sistemde artık Kalite Yönetim Temsilcisine ihtiyaç kalmamıştır. Bütün sistem tabana yayılmıştır. Örnek olarak, yıllık şirket kalite iç denetimleri yapılırken bütün çalışanlar bu yapıya dahil olur.

Genelde şirket iç denetimlerinde bir departman başka bir departmanın uygunsuzluğunu ortaya çıkartmak için denetim yapar. Ancak; bu tamamen yanlıştır. Önemli olan, sistemi etkileyen bir uygunsuzluk var ise bunun bulunması ve şirketin ve işleyen mekanizmaların bir adım daha ileriye taşımaktır.

  • Kanıt Esaslı Karar

Tüm alınan kararlarda, kanıtlara dayalı karar verme. Yani ;

” Ölçemediğinizi yönetemezsiniz, yönetemediğinizi iyileştiremezsiniz. ”

Günlük hayatın neredeyse her alanında uyguladığımız bu husus, artık firmalar için de geçerli. Başarılı bir süreç isteniyorsa, çalışan her personel kendi işi ile ilgili verileri ölçmelidir ve bu verileri de kayıt altına almalıdır.

İzlenebilirlik

Buna izlenebilirlik de denmektedir. Yani şirket geriye yönelik bütün süreçlerini izlemelidir. İlerde bir problem ile karşılaşıldığında, sorunun süreçlerin neresinde olduğunu daha kolay araştırmak ve kök neden analizi yapmak zaruridir.

  • İYİLEŞTİRME

Hedef, standardı tutturmak değil, ulaşılan seviye ne olursa olsun o seviyeyi sürekli geliştirmektedir. Çok klişe bir laf vardır ancak; tam da bu başlık için uygundur.

” Eğer ilerlemiyorsanız, geriliyorsunuz demektir. ”

Özet olarak, siz bir sistem kurduğunuzda bu sistem sadece kağıt üstünde kalıyor ise, şirket ilerlemiyor demektir. O zaman da boşu boşuna kalite belgesi almanın bir anlamı yoktur.

ISO 9001 standardı ve belgelendirmesi ile ilgili yazımıza aşağıdaki bağlantıdan ulaşabilirsiniz.

https://www.metalurjimalzeme.net/iso-9001-belgesi/

ISO ile ilgili yazı için aşağıdaki bağlantıyı inceleyebilirsiniz.

https://tr.wikipedia.org/wiki/ISO