Elektrik Ark Kaynağı

Elektrik Ark Kaynağı

16 Temmuz 2018 Kapalı Yazar: admin

Elektrik Ark Kaynağı

Kaynak arkı için gereken elektrik akımı şebekesinden alınır ama direkt olarak kullanılmaz. Çünkü şebekede bulunan elektrik akımının gerilimi yüksek, şiddeti düşüktür. Oysa elektrik ark kaynağında kullanılan akımın gerilimi düşük, şiddeti büyük olmalıdır. Bunun en önemli nedeni; yüksek gerilimin insan üzerinde öldürücü etkisinin olmasıdır. Elektrik ark kaynağı, ark kullanarak ısı ya da basınç ya da her ikisini birden kullanarak ve aynı cinsten ve ergime aralığı aynı ya da benzer bir metal kullanarak birleştirmektir.

Yalın olarak elektrik ark kaynağı, elektrik arkı kullanarak metal ve alaşımlarının ergime derecelerinin üzerindeki sıcaklıklarda ergitilerek birleştirilmesi anlamını taşımaktadır. Bu kaynak işlemi yapılırken yüksek ısı üreten bir enerji kaynağı gerekmektedir. Çünkü, kaynak işlemi için metal erime sıcaklığının üstüne kadar ısıtılması ve tekrar katılaşması gerekmektedir.

Elektrik Ark Kaynağı Ekipmanları

Elektrik ark kaynağı, metalleri eritmek amacıyla kullanılan kaynak yöntemlerinden birisidir. Bir elektrik ark kaynağı makinesi kullanarak metali ergiterek ilave tel kullanarak ya da kullanmadan kaynak işleminin tamamlanmasının ardından metalin katılaşması işlemidir.

Elektrik ark kaynağının günümüzdeki seviyesine gelmesi yaklaşık iki yüz yıllık çalışmayı gerektirmiştir. Yapılan araştırma ve geliştirme çalışmaları sonucunda bugünkü halini almıştır. Günümüzde oldukça yalın olmasının temel etkenlerinden biri; geliştirme çalışmalarının üzerinde çok durulması olmuştur. Yine de çalışmaların sonuçlandığı söylenemez ve gelişmeler sürmektedir.

Elektrik ark kaynağı, sade ve kolay bir işlem olmasına rağmen, yine de bir kaç işlemden geçilmesi ve kaynak ekipmanlarının kullanılması gerekir. Elektrik ark kaynağı uygulamalarında, kaynak makinesi, şase, elektrod, pens ve kaynak koruyucu ekipmanları kullanılır. Kaynak sonrası işlemlerde kullanılmak üzere ise, kaynak çekici ve tel fırça kullanılır.

Kaynak çekiçleri genellikle kaynak sonrasında gerilmeleri almak için kullanılır. Tel fırça ise yine kaynak işlemi sonrasında, kaynak dikişi üzerindeki cürufu temizlemek için kullanılır.

elektrik ark kaynağı

elektrik ark kaynağı

Yukarıdaki şekilde de açıkça görüleceği üzere, iş parçası şaseyle kaynak makinesine bağlıdır. ( clamp ) AC ( Alternatif Akım ), ya da DC ( Doğru Akım ) üreteci bir kaynak makinesi kullanarak, elektrod ile kaynak işleminin yapılması sırasında, resimde de görüleceği üzere elektrod iş parçası üzerinde ilerlerken belli bir açıyla çalışılır. Buradaki amaç, kaynakçının kaynak ergiyik banyosunu rahatça görmesidir. Hareket yönü sağdan sola doğrudur. Resimde görülen ” solidified weld metal ” katılaşan kaynak metalidir. Elektrod işlemine devam ettikçe kaynak metali katılaşmaya başlar. Bu yöntemin çok hızlı ya da çok yavaş olması kaynak hatalarına neden olabilmektedir.

Kaynak Elektrodu Nedir ?

Ark kaynağı yapılırken kaynak bölgesinin doldurulması ve birleşmenin sağlanması için ek tele ihtiyaç vardır. Bu tel ayrıca kaynak sırasında meydana gelen ergime nedeniyle oluşan metal kayıplarını da telafi etmek görevini yerine getirmelidir. Bu işlemlerin tümünü yerine getirecek olan elektrot adı verilen ve özel olarak ark kaynağı için üretilen üzeri örtülü metal çubuktur.


Elektrik Ark Kaynağı ve Dikkat Edilmesi Gereken Husular

elektrik ark kaynağı dikkat edilecek hususlar

Elektrodlar her bittiğinde kaynak durmak zorundadır. Bu da hatalara neden olabilmektedir. Kaynağın başlangıç ve bitiş noktaları her zaman hatalara en açık kısımdır. Çünkü; kaynak başlangıcında kaynak arkı kararsız başlar ve ergitme işlemini kısmi olarak gerçekleştirir. Bu da ergime noksanlığı, tam birleşmeme gibi sorunlara davetiye çıkarır.

Bu gibi kaynak hatalarının önüne geçmek için kaynak işlemi yapılacak parçanın başlangıç ve bitiş noktalarına plaka kaynatmak gerekir. İşlem bittikten sonra bu parçalar kesilip atılılarak, hatalı kısımların konstrüksiyonda olması engellenmiş olur.

Elektrot ark kaynağında dikkat edilmesi gereken hususların başında kullanılacak elektrotların kuru olması gelir. Bunun başlıca nedeni, nemli elektrotların kaynakta gözenek oluşturması söylenebilir.

Elektrik ark kaynağında nemli elektrot kullanıldığında elektrottaki nem direkt olarak kaynağa geçer. Yüksek sıcaklığın etkisiyle buharlaşır. Buharlaşan su kaynakta gözenek yapar. Bu mukavemeti düşürür. En ufak bir darbede kaynak çentik etkisi yaratarak kırılır.

Nemli elektrot kullanmanın bir diğer dezavantajı ise hidrojendir. Nemden gelen hidrojen kaynak metaline girer. Soğuma gerçekleştikten sonra metal içerisindeki hidrojen kaynak işlemi bittikten sonra ani çatlamalara neden olur.

Hızlı elektrik ark kaynağı yapılması hızlı soğuma demektir. Bu nedenle hızlı kaynaktan çekinilmesi gerekir. Kaynak metali içerisindeki gazların dışarıya kaçmasına izin verilmesi gerekir. Metal katılaştıktan sonra gazlar içeride hapis olarak gözenek yapar ve kırılganlığa dayanıklılığı düşürür.


Bu nedenle, elektrik ark kaynağı yönteminde kaynakçıların yanlarında elektrot termosları bulunmalıdır. Elektrotlar bu termoslarda kuru ve nemsiz ortamda kullanılmalıdır. Kaynakçılar elektrotları bittikten sonra yeni elektrotları bu termoslardan alarak kullanmalıdırlar.

Elektrik Ark Kaynağı ve Güvenlik Önlemleri

elektrik ark kaynağı ve güvenlik

Elektrik ark kaynağı yapılırken, bir takım önlemler alınması kaçınılmaz bir gerçektir. Kaynak işlemini yapan kaynakçılar eğer gerekli sağlık ve güvenlik önlemlerini almaz iseler, ilerleyen senelerde sağlık problemleriyle ve ölümle sonuçlanan problemler ile karşılaşırlar.

elektrik ark kaynağı ve riskler

Elektrik ark kaynak işlemi yapılan yerlerde;

  • Elektrik çarpma riski
  • Hava kirliliği
  • Zararlı ışınlar ( Ark )
  • Tutuşmalardan kaynaklı yangın
  • Zehirlenme
  • Zamanla görme yetisinin kaybolması

Aşağıdaki resimde de görüleceği üzere, kaynak gözlüğü, deri önlük, deri eldiven, ucu çelik ve yalıtkan iş ayakkabısı kullanımı kaynakçılar için olmazsa olmaz güvenlik ekipmanlarındandır.

elektrik ark kaynağı güvenlik

elektrik ark kaynağı güvenlik

Yukarıda listelenen sebeplerden kaynaklı olarak aşağıda listelenen önlemlerin alınması elektrik ark kaynağı işlemi yapan kaynakçı personeli için olmazsa olmazlardandır.

  • Kaynakçılar kaynak yaparken kaynak dumanlarının zararlı etkilerinden korunmalıdır.
  • Yalıtkan ayakkabı kullanmalı, elektrik çarp risklerini minimuma indirgeyecek şekilde çalışılmalıdır.
  • Kaynak yapılan bölgede, ark ışınlarının temas ettikleri yerlerde ciltlerini korumalıdırlar. Çünkü farkında olmadan kaynakçıların ciltleri radyasyona maruz kalmakta ilerleyen süreçte kanser vb. hastalıklara neden olabilmektedir.
  • Kaynak  işlemi sırasında solunum sistemlerini korumak için maske kullanmalıdırlar.
  • Kapalı ortamlarda ( tank içlerinde ) kaynak yapılırken, gaz birikmesini engellemek adına havalandırma sistemleri düzgün kurulmalıdır.
  • Kaynak robotları ya da toz altı kaynak makineleri gibi otomatik çalışan makineler ile çalışırken, makinelerin çalışma alanlarında bulunmamalıdırlar.
  • Kaynak işlemi sırasında kesinlikle ark ışınlarına direkt olarak bakmamalıdır. Bu ilerleyen yıllarda körlüğe bile neden olabilmektedir. Bu nedenle kaynak maskesi kullanılması kaynak işleminde olmazsa olmazlardandır.

 

Elektrik Ark Kaynağı ile ilgili videoya aşağıdaki linkten ulaşabilirsiniz…

https://www.youtube.com/watch?v=CoHVA7nr82A

 

MIG-MAG kaynağı ile ilgili yazımıza aşağıdaki linkten ulaşabilirsiniz…

https://www.metalurjimalzeme.net/mag-kaynagi/

Please follow and like us:
error