Bazik Elektrod

Bazik Elektrod

24 Eylül 2018 Kapalı Yazar: admin

Bazik Elektrod Özellikleri

Bazik elektrod örtülerinde aşağıda listelenen mineraller mevcuttur.

  • Ca ( Calsium )
  • Toprak Alkali Metal Karbonat
  • CaF

Bazik elektrod örtülerinde sadece karbonat bileşikleri yoktur. Örnek olarak CaF eklenmesi, iyi bir akışkanlık sağlamaktadır. Böylece oluşan curuf, tüm kaynak metalini koruyabilir. Ancak; burada dikkat edilmesi gereken husus, CaF eklenmesi curufu aşırı akışkan yapmaktadır. Bu akışkanlığı optimum düzeye getirebilmek için toza rutil eklenmelidir.

Hidrojen çatlaklarının önlenmesinde, bazik elektrod kullanımı çok önemlidir çünkü; bazik elektrod örtü maddesinde hidrojen ihtiva eden bileşikler bulunmaz. Kurutulup kullanıldığı takdirde, ( Termos ya da fırınlarda ), hidrojen ile ilgili bir problem yaşanmaz.

Bazik elektrod yaklaşık 500°C’de bir kurutmaya tabi tutulur. Bu tip elektrodlar, suya karşı aşırı ilgili olduklarından dolayı kullanımdan önce kesinlikle fırınlarda kurutulmalıdır. Her ne kadar bazik elektrod kullanımı, hidrojenle ilgili problemleri engellese de, kurutulmadan kullanım, hidrojen ile ilgili bir çok kaynak problemine neden olacaktır.

Bazik elektrod çeşitleri bütün pozisyonlarda ( yatay, düşey, korniş, köşe ) kullanılabilirler. Bazik elektrodlar örtülerinden dolayı, iyi akışkanlığa sahiptirler ve kaynak dikişini ekstra bir işleme gerek kalmadan rahatlıkla doldurabilirler. Bazik elektrod kullanımının bir diğer artısı ise, kriyojenik sıcaklıklarda yani 0°C’nin altında gayet iyi dayanım sağlarlar. Mekanik özellikler genellikle istenen değerlerin üzerinde çıkar.

Bildiğiniz üzere, bazik elektrodlar çok akışkandır ve bazı durumlarda bu istenmez. Akışkanlığı biraz engellemek yani viskoz hale getirmek için, bazik elektrod örtüsüne ” zirkon ” eklenebilir. Eklenen zirkon, kaynak metalindeki akışkanlığı bir miktar azaltır ve bu elektrodlara ” bazik – zirkon elektrodlar ”  denir.

bazik elektrod

Bazik Elektrod Kullanım Yerleri

Bazik elektrodlar genellikle bir çok yerde rahatlıkla kullanılabilir. Aşağıdaki alanlar en çok kullanıldığı yerlerdir.

  • Bir çok çelik kaynağında ( az – orta – yüksek alaşımlı çelikler )
  • Düşük sıcaklıklar ( kriyojenik 0°C ve altında ) çalışacak parçaların kaynağında
  • Hareketli bir sistemde ( dinamik gerilimler ) kaynaklarında

rahatlıkla kullanılabilir.


Bazik elektrodlar bir çok yerde rahatlıkla kullanılabilir ancak; problem yaşamamak için aşağıdaki hususlara dikkat edilmelidir.

Bazik Elektrod Nem Derecesi

Bazik elektrod ve saklanma koşulları çok önemlidir. Nemli yerlerde asla bekletilmemelidir. Eğer nemli ortamlarda bekletilmiş ise, kesinlikle özel fırınlarda kurutulmalıdır.

Akım Şiddeti

Bazik elektrod kullanırken normalde kullanılan akım şiddetinin bir miktar daha üzerine çıkılması faydalı olacaktır. Bunun nedeni, yüksek akım kullanılarak, kaynak banyosunun bir süre daha sıvı olarak kalması ve kaynak banyosu içerisindeki gazların tamamen dışarı çıkmasıdır. Kaynak gazları, dikişten tamamen çıkar ise, gözenek oluşumu engellenmiş olacaktır ki kaynaktaki gözenekler en ufak bir zorlamada çentik etkisi yaratacağı için çok sakıncalıdır.

Daha önceki yazılarımızda da belirttiğimiz üzere, kaynak akım şiddeti çok önemli bir husustur ve bazik elektrod kaynaklarında, akım şiddeti ölçülürken sadece kaynak makinesi üzerinde yazan değerlere güvenilmemeli, ayrıca bir ampermetre kullanılarak daha sağlıklı amper ölçümleri yapılmalıdır.

Kaynak işini yapan kişi, elektrodun yapışmayacağı, kaynak banyosunu rahatlıkla kontrol edebileceği bir akım şiddeti seçmelidir. Kaynakçı rahat çalışabileceği akım şiddetini kendi belirler.

Elektrod Eğimi

Bazik elektrodlar, rutil ve asidik elektrodlar gibi olmadığı için, genellikle yatayla 90° ‘lik bir açı ile kaynak işlemi yapılmalıdır. Rutil elektrodlarda bu açı 55-60° civarındadır.


Ark Boyu

Ark boyu optimum seçilmelidir. Çok uzun seçilen ark boyu, gerilimi arttıracak ve kaynak dikişini gereğinden fazla geniş ve düzensiz yapacaktır. Ark boyunun gereğinden kısa seçilmesi ise, parçanın aşırı ısınmasına neden olacaktır.

Ark Tutuşturulması

Ark tutuşturulması işlemi, asıl kaynak yapılacak yere gelmeden önce başlamalıdır. Çünkü kaynak hataları genellikle kaynağın başlangıç ve bitiş noktalarında yoğunlaşmaktadır. Bunun için kaynak yapılacak yerin başlangıç ve bitiş noktalarına ekstra ilave parça konabilir. Burada elektrod tutuşturulup kaynak işlemi tamamlandıktan sonra, kaynatılan parçalar kesilip atılır. Böylece, asıl önemli kaynak bölgesinde, herhangi bir başlangıç – bitiş noktasına rastlanılmaz.

Kaynak işlemine başlamadan önce, kaynak yapılacak – arkın tutuşturulacak yerin yağ – kir – paslardan arındırılmış olması, kaynak hatalarının önüne geçmek için çok önemlidir.

Bazik Elektrot ve Kaynak Hızı

Kaynak hızları genellikle, elektrod çapına, kaynak yapılacak malzeme kalınlığına, akım, voltaj gibi değerlere bağlıdır. Ancak, bu tip elektrodlarda rutil elektroda göre bir miktar daha düşük hızla çalışılmalıdır. Düşük hızda çalışılması, kaynak yapılacak malzemelerin aşırı ısınmasına ayrıca, kaynak dikiş genişliğinin fazla olmasına neden olur.

Burada dikkat edilecek konu, eğer kaynak dikişi çok geniş istenmiyor ise, kaynak da mecburen yavaş olacak ise, daha küçük çapta elektrod seçilmesidir. Küçük çapta elektrod seçildiğinde kaynak dikiş genişliği düşük olacaktır.

 

Örtülü elektrodlarla ilgili yazımıza aşağıdaki linkten ulaşabilirsiniz…

https://www.metalurjimalzeme.net/ortulu-elektrot/

 

Rutil ve Bazik elektrod çeşitleri, kullanıldıklar yerler ve özellikleri ile ilgili ingilizce bir katalog için aşağıdaki linke tıklayabilirsiniz…

http://www.fsh-welding.com/illicomag/pages/rutil—basic.pdf

Please follow and like us:
error