Argon Kaynağı

Argon Kaynağı

16 Temmuz 2018 Kapalı Yazar: admin

Argon Kaynağı Nedir ?

argon kaynağı

argon kaynağı

Argon kaynağı kaynak yöntemine adını veren Tungsten Inert Gas kelimesidir. Kaynak, bu kelimenin baş harfleriyle anılır. Bu da TIG kaynağı olarak geçer. Almanya gibi ülkelerde tungsten metaline volfram denildiğinden kaynak Wolfram Inert Gas olarak anılmaktadır. Kaynak işlemini gerçekleştirecek ısı, ergime derecesi oldukça yüksek olan tungsten metalinden yapılmış elektrotlar ile kaynatılacak parçalar arasında oluşur. Kaynak bölgesi elektrodu çevreleyen bir lüleden gönderilen argon veya helyum gazı tarafından korunur. Tig – argon kaynağı yönteminde kullanılan elektrodlar kendileri erimeden, kaynak yapılan gereci ergiterek birleştirmeyi sağlar. Gerekli görüldüğü hallerde ilave kaynak çubukları, oksi gaz kaynağında olduğu gibi, kaynakçı tarafından veya otomatik tel sürme tertibatlarıyla kaynak bölgesine iletilir.


Argon Kaynağında genellikle argon gazı kullanılır. Bu nedenle sanayide genel olarak Argon Kaynağı denilebilmektedir. Argon gazı inert yani, bir soy gazdır. Herhangi bir tepkimeye girmez. Güçlü bir koruma sağlar. Ancak; argon gazı yatay pozisyon kaynaklarında kullanılır. Bunun nedeni, argon gazı havadan ağır bir gazdır ve aşağı çöker. Eğer tavan kaynağı yapılacak ise, diğer bir soy gaz olan Helyum gazı kullanılmalıdır. Helyum gazı havadan hafiftir ve yukarı çıkar. Bu da tavan kaynaklarında düzgün bir koruma sağlar.

1930’lu yılların başından beri bilinmekte olan tig – argon kaynağı yönteminde, çelik ve alaşımlarının yanında, çelik dışı metallerin kaynağı da başarılı bir şekilde yapılmaktadır. Toz altı kaynağı gibi sınırlı kaynak pozisyonları olmaması ve her türlü metalin kaynağında kullanılabilirliği en ince parçalardan kalın parçalara kadar geniş bir yelpaze içerisindeki kaynak yapma kabiliyeti sanayide kullanım alanlarının yayılmasını sağlar. Kaynak süresince, kaynakçının kaynak alanını rahatlıkla izleyebilmesi, kontrolü kolaylaştırmaktadır.

Argon Kaynağı Donanımını Oluşturan Elemanlar

1- Akım üreteci



2- Torç

3- Koruyucu Gaz Tüpü ve Donanımı

4- Soğutma Sistemi



5- Torç üzerinden veya Ayakla Kontrol Edilen Kumanda

 

argon kaynağı

argon kaynağı

Argon kaynağı makinelerinin yapısı,, diğer örtülü elektrot ile ark kaynağı yapana makinelerden farklı özellikler arz etmez. Çoğu kez gerekli olan sabit akımlı ya da düşen karakteristikli bir güç kaynak makinesi, bu tür kaynakların yapılması için yeterli olabilir. Kaynak işlemi yapılacak metalin özelliklerine göre makinenin + ve – kutuplarda çalışmaya uygun olması yeterli sayılabilir.

Yalnız kaynak arkının başlatılabilmesi için yüksek frekansa ihtiyaç duyulur. Bütün argon kaynağı makinelerinde yüksek frekans kullanılma gereği, bu bölümde açıklanması gereken bir konu olarak karşımıza çıkar.

Argon Kaynağı ve Yüksek Frekans

Yüksek frekans ( HF ) elektrik ark kaynaklarının gereği olarak ortaya çıkmış bir teknolojik üründür. Bilindiği üzere tüm ark kaynak yöntemlerinde, arkın kaynak parçasını ergitmek için elektrik arkına ihtiyaç vardır. Bu arkın sürekliliği, başlatılmasına bağlıdır. Elle yapılan örtülü elektrot kaynaklarında bu başlangıç ya elektrodun parçaya sürülmesi ya da vurulması gerekir. Bu yollarla başlatılan ark, daha sonra sürdürülerek kaynak dikişi ortaya çıkarılır. İşte argon kaynağı yönteminde bu işlemin yani; arkın ilk başlangıcı beraberinde bazı zorlukları getirir. Argon kaynağı kullanılan tungsten elektrod, parçaya sürülmeye çalışılırsa kaynağa bulaşır ve kaynak hatası ortaya çıkar. Bu nedenle ark başlatılması için tungsten elektrodun parçaya sürülmemesi gerekmektedir.

Yüksek frekans ile ark başlatma işlemi kaynak parçasına vurma veya sürtme işlemiyle yapılan ark başlatmalarındaki, sorunları ortadan kaldırır. Uygulanan yüksek voltaj, iş parçasıyla elektrot arasındaki uzaklık uygun olduğu takdirde ortamdaki gazı iyonize ederek ilk ark oluşumunu, elektrodu parçaya değdirmeden başlatır.


Çalışanı yüksek voltajdan korumak amacıyla geliştirilen yüksek frekans, yüksek bir gerilimin boşaltılmasına yol açması nedeniyle çevredeki radyo frekanslarında karışıklıklarına neden olabilmektedir. Bu nedenle son zamanlarda çalışmalar bu yönde olmaktadır.

argon kaynağı yönteminde yüksek frekansın sağlandığı üstünlükler aşağıdaki gibidir;

  • Kaynak banyosuna tungsten elektrottan karışmalar olmasına mani olur.
  • Arkın başlangıcındaki düzensizliği önler.
  • Elektrodun iş parçasına her ark başlangıcında vurulması ya da sürtülmesi nedeniyle, oluşması gereken arkın başarısızlıkla sonuçlanmasını önler.
  • Uzaktan kumandayla arkın başlatılma imkanını sağlar.
  • Gaz sarfiyatı kontrolüne imkan verir.
  • Arkın başlangıcındaki boyunun tespitinde yaşanacak zorluklara mani olur.

Argon Kaynağı Kullanım Alanları

Argon Kaynağı genellikle Paslanmaz Çelik ve Alüminyum alaşımlarının kaynağında kullanılır.

Kaynak gazı seçiminde, sadece argon ya da sadece helyum gazı kullanılabildiği gibi karışım gaz kullanılması da gayet mümkündür. Argona düşük miktarlarda azot karıştırılabilir. Bu hem nüfuziyeti arttırır hem de kök koruması sağlar.

Kök koruması, özellikle paslanmaz çelik boru imalatı yapılıyorsa, kaynak işlemi sırasında borunun içerisine gaz verilmesiyle sağlanır. Eğer argon kaynağı işleminde kök gazı koruması yapılmaz ise kaynağın düzgün olması neredeyse imkansızdır. Kaynak hem sağlam olmaz, hem de korozyona karşı dayanıksız olur.

Daha önce de bahsettiğimiz gibi, argon kaynağı diğer geleneksel kaynak yöntemlerine göre yavaş bir sistemdir. Yavaş olmasına rağmen ısı girdisi de düşüktür. Düşük ısı girdisiyle kaynak yapılması, hassas işçilikler çıkarılabilmesi, ince sacların kaynağında argon kaynağını öne çıkarmaktadır.

Alternatif Akım ( AC )  doğru kutuplama ile ters kutuplamanın birlikte kullanıldığı bir türdür diyebiliriz.  Normalde kullanılan ve şebeke gerilimi diye adlandırılan  elektrik enerjisi alternatif akımdır ve 1 saniye içerisinde 50 defa doğru, 50 defa ters kutuplama diyebileceğimiz şekli alır. Argon kaynağı yönteminde alternatif akımının bu hali, alüminyum kaynağını sorunsuz halletmemize neden olabilmektedir.

Alüminyum kaynağında ise ister AC ( Alternatif Akım ) istenirse de yine DC ama darbeli ( pulse ) akım kullanılabilir. Bunun nedeni alüminyum kaynağı konusunda da bahsettiğimiz üzere alüminyumun yüzeyindeki alümina tabakasıdır. Bu tabaka seramik malzeme statüsüne girer ve ergime sıcaklığı çok yüksektir.

Ancak; alüminyum 660 santigrat derecede erir. Bu da kaynak dikişi oluşturmakta zorlanılmasına neden olur. Bu nedenle alternatif akım ya da darbeli akım kullanılır. Darbeli akım alüminyum üstündeki tabakayı kırarak kaynak yapılacak alüminyuma ulaşılmasını sağlar.

argon kaynağı yönteminde kullanılan alternatif akımda kutuplama akımın özelliklerinden dolayı değişiklik gösterdiği için, elektrodun iş parçasına göre pozitif olduğu yarı durumda yüzeyi kaplayan oksit ergitilir, negatif olduğu yarı durumda ise kaynak işlemi gerçekleştirilir.

Argon Kaynağı Kutuplama İşlemi

Alüminyum, magnezyum ve berilyumlu bakır dışındaki tüm metallerin kaynağı, tungsten elektrodun negatif kutupta olduğu durumda yapılır. Bu işleme doğru akım, doğru kutuplama ( DADK ) denir. DADK’nın sağladığı faydalar şunlardır ;

  • En derin nüfuziyet
  • En dar haz – itab bölgesi
  • Daha hızlı çalışma ve hızlı ısı akışı sebebiyle, daha az şekil bozulmaları

Daha önceki bölümlerde sıkça kullanılan ” Doğru akım ters kutuplama ” ( DATK ) ise elektrod pozitif kutupta olup alüminyum, magnezyum ve berilyumlu bakır gibi yüzeylerinde devamlı oksit tabakası bulunan metallerin kaynağında kullanılır ve sözü geçen metallerde şu faydaları sağlar;

  • Az nüfuziyet
  • Geniş kaynak dikişi yüzeyi

Bahsi geçen DATK ve DADK, argon kaynağı yönteminde elektrot seçimlerini etkiler. Şöyle ki; 125 amper DATK için 6.3 mm kalınlığında tungsten elektrot gerekli olurken, aynı amper için DADK da yani elektrodun negatif olması durumunda 4.2mm’lik elektrod yeterli olacaktır. Kaynak yapılacak iş parçasını düz yassı bir yüzeye benzetip, elektrodu ise sivri uçlu silindir olarak ele aldığımızda ortaya çıkacak olay elektrotun kutuplanmasına göre farklılıklar gösterecektir.

Alüminyum kaynağı ile ilgili detaylı bilgi için;

https://www.metalurjimalzeme.net/aluminyum-kaynak/

Argon – Tig kaynağı ile alüminyum kaynağı videosuna aşağıdaki linkten ulaşabilirsiniz…

https://www.youtube.com/watch?v=-PbRTEtcX3Q

 

 

Please follow and like us:
error