ABS Plastik Nedir ? Akrilonitril Bütadien Stiren

ABS Plastik Nedir ?

Bu yazımızda ABS Plastik, yani akrilonitril bütadien stiren polimerinin ne işe yaradığını, nerelerde kullanıldığını ve nasıl üretildiğinden bahsedeceğiz. ABS plastik malzeme grubu içerisinde yer almaktadır. Kullanım alanları çok geniş olan ABS plastik malzemesi, koruyucu kasklardan, bilgisayar parçalarına ya da otomobil parçalarına kadar bir uygulama alanı kendine bulmaktadır. Aşağıda moleküler yapısını görebilirsiniz. Kimyasal formulü : – C8H8·C4H6·C3H3N –

abs plastik

Moleküler Yapısı

ABS Plastik Özellikleri Nelerdir ?

Akrilonitril Bütadien Stiren anlamına gelen ABS Plastik bir termoplastik malzemedir. Yani tekrar tekrar eritilerek kullanılabilme kabiliyetine sahiptir. Ayrıca opak, yani ışığı geçirmeyen özelliktedir. Kristal yapısı incelendiğinde amorf bir yapıya sahip olduğu görülmektedir. Bu nedenle ergime sıcaklığı tam olarak tespit edilememektedir. Ancak; camsı geçiş sıcaklığı yaklaşık olarak 105 °C   olarak belirlenmiştir. Camsı geçiş sıcaklığı bir malzemenin katı kristal halden, yumuşak viskoz hale geçme sıcaklığı olarak tanımlanmaktadır.

Bu da ABS Plastik yani akrilonitril bütadien stiren malzemesinin bu sıcaklıktan sonra kullanıma uygun olmadığını göstermektedir. Çünkü bu sıcaklıktan sonra artık katı halde olmayacaktır. Ancak; tam olarak ergiyik halde de olmayacaktır. Sadece yumuşayacaktır. Bu da kullanımını yüksek sıcaklıklarda sınırlayan bir dezavantaj olarak karşımıza çıkar. Ancak; 80 santigrat dereceye kadar kullanımı uygundur.

Bu malzeme grubunun en göze çarpan özelliği darbe dayanımının çok iyi olmasıdır. Polibütadien oranlarının değiştirilmesi ile darbe dayanımı da arttırılabilmektedir. Bu malzemenin bir diğer ilginç özelliği de düşük sıcaklıklarda gevrekleşmemesidir. Yani darbe dayanımı düşük sıcaklıklarda bile yüksektir. Genellikle -20 Santigrat derecelere kadar kullanım alanı olduğu kabul edilmektedir.

Bu malzemeler, bir çok asit, baz, hayvansal ve bitkisel yağlara karşı dayanıklıdır. Ancak; ester içerisinde çözülebilmektedir. Bir diğer özelliği ise, yüksek sıcaklıklara çıkıldığında alev alabilmesidir. Özellikle alev ile temas ettiklerinde kendileri de alev alarak erir ve kaynarlar.

Plastik Malzemenin ABS Plastik Olup Olmadığı Nasıl Anlaşılır ?


Bunu tespit etmenin temelde 3 yöntemi vardır. Bunlardan ilki yoğunluk tayinidir. ABS plastik ( akrilonitril bütadien stiren ) sudan daha yoğun bir malzeme olduğu için bir miktar su içerisine konulduğunda dibe batar. Eğer su üstünde yüzüyor ise muhtemelen başka bir plastik malzeme grubudur.

Bir diğer anlama yolu ise malzemeyi yakmaktır. Malzeme yakıldığında ve alev aldığında rengi sarı ise bu da muhtemelen ABS’dir. Çünkü diğer polimer grupları genellikle yeşil ya da mavi renkte alev ile yanmaktadır. Ayrıca yandıklarında verdiği koku burnu tahriş eden çok keskin bir kokudur. Bu da diğer polimer gruplarından farklı bir özellik olarak karşımıza çıkar.

Tahribatsız bir test ile belirlemek isterseniz de, kullandığınız ürünün soğuk damgasına bakabilirsiniz. Genellikle damgada aşağıdaki simge ile karşılaşırsınız.

abs plastik

Son bir yöntem de çizik yöntemidir. Diğer plastikler tırnakla üzerlerinde rahatlıkla iz bırakılabilirken, bu ABS plastiklerinde kolay kolay yüzeyde çizik izi yapamazsınız. Çünkü daha serttir.


Üretimi Nasıl Yapılır ?

Polimerizasyon işlemi Dünya’da en yaygın olarak emülsiyon prosesi ile yapılmaktadır. Polimerizasyon işlemi akrilonitril ve stirenin polibütadien bulunan ortamda polimerleştirilmesi ile yapılmaktadır.

Ancak bu malzemelerin üretimi daha çok geri dönüşüm yolu ile sürdürülmektedir. İlk paragrafta da bahsettiğimiz gibi, bu malzeme grubu bir termoplastik olduğu için ürünler tekrar tekrar eritilip enjeksiyon yöntemi ile kalıplanırlar. Böylelikle kullanım ömrünü tamamlamış bir plastik, tekrar eritilip başka bir ürün olarak yeniden imal edilebilmektedir. Polietilen ve Polipropilen yazılarımızdan da plastikler ve tekrar ergitilip kullanılması ile ilgili bilgiler alabilirsiniz.

Kullanım Alanları Nelerdir ?

ABS Plastik ( Akrilonitril Bütadien Stiren ), yapısal olarak çok sağlam bir mühendislik malzemesi olarak karşımıza çıkmaktadır. Ambalajlama alanında ya da elektronik cihazların dış gövdelerinin imalatında çok yoğun miktarda kullanılmaktadır. Bilgisayarlardaki klavyeler bu malzemeden imal edilmektedir. Hem kimyasal dayanımının iyi olması hem dayanıklı olması hem de üretim maliyetlerinin çok düşük olması sebebiyle Dünya’da kullanımı çok yaygındır.

Özellikle otomotiv endüstrisinde vazgeçilmez bir malzeme olarak karşımıza çıkmaktadır. Darbe absorblama özelliği sayesinde tamponların belirli yerlerinde kullanılmaktadır. Herhangi bir çarpma anında oluşan büyük enerjiyi emerek, kırılmadan tekrar eski haline getirilebilir.

ABS Baret

Baret

Bir diğer kullanım alanı ise, koruyucu başlıklardır. İş sağlığı ve güvenliği alanında kullanılan bazı başlıklarda ABS plastik malzemesi kullanılabilmektedir.

Lego Parçaları

Lego Parçaları

Dünya’da belki de en çok bilinen uygulaması LEGO ‘lardır. Bu oyuncaklar üretim esnasında çeşitli renk pigmentleri ile zenginleştirilerek üretilirler. Böylelikle çocukların kullanımına uygun olarak bütün Dünya’da milyonlarca satmıştır.

Son bir örnek olarak ise, darbe dayanıklı sağlam bavulların imalatlarında da bu malzeme grubu kullanılmaktadır. Özellikle havaalanlarında gördüğümüz plastik bavullar ABS plastik malzemesinden üretilmektedir. Bunun temel nedeni darbelere karşı dayanıklı olması ve üretiminin ucuz maliyetli olmasıdır.

Konu ile ilgili değişik makaleler için aşağıdaki bağlantıları inceleyebilirsiniz.

https://www.wikihow.com/Identify-Abs-Plastic

https://www.creativemechanisms.com/blog/everything-you-need-to-know-about-abs-plastic

Yorum Yaz